Die einde van die 2019-wildveilingseisoen is in sig en dit lyk of daar weer eens ’n inkrimping in die ekonomiese bydrae van wildveilings tot die groter wildbedryf, en gevolglik die Suid-Afrikaanse ekonomie, gaan wees. Gegewe die afname in pryse weens ekonomiese en finansiële druk, nie net in die landbousektor nie maar ook in die breër Suid-Afrikaanse ekonomie, kan mens dit waarskynlik te wagte wees. Innovasie geniet steeds voorkeur onder baie leierwildboere met onder andere die ontwikkeling van eie veilingtoeps.

Toeps het die afgelope paar jaar baie veld gewen, veral onder veilinghuise. Dit blyk egter dat leierwildboere hierdie tegnologie begin gebruik as deel van hul oorhoofse, strategiese benadering om margebestuur en/of kostedoeltreffendheid te verhoog. Aanvanklik het die gebruik van toeps en/of stilveilings daarop gefokus om groter toeganklikheid vir kopers te bewerkstellig en terselfdertyd meer diere per veiling aan te bied. Met die nuutste verwikkelinge en die toenemende tempo waarteen toeptegnologie en sosiale media as bemarkings-platform gebruik word, lyk dit of die bedryf weer eens op die vooraand van verandering staan – dié keer in terme van die tradisionele rol en bydrae van veilinghuise tot die lewendewildhandel-segment. Veilinghuise sal altyd ’n bepaalde rol vervul en moontlik ’n meer tradisionele rol wat kleiner wildboere betref. Tegnologie en sosiale media is egter duidelik besig om die speelveld van lewendewild-handel in Suid-Afrika te verander. Die toenemende gebruik van vryskutafslaers, selfgedrewe bemarkingsveldtogte en veilingtoeps, veral onder leierboere, gaan ongetwyfeld die tradisionele rol van veilinghuise in die wildbedryf herdefinieer.

Gemengde veilingresultate is vir Augustus 2019 aangeteken. Pryse het noemenswaardig verskil van een veiling na ’n ander en selfs van een lot na ’n ander. Dit kan onder andere toe-geskryf word aan faktore soos die kwaliteit van die diere, reputasie vandie teler of veilinggroep en geografiese herkoms van die diere. ’n Spreekwoordelike voorbeeld van laasgenoem-de is blesbokke en rooihartbeeste, waarvan die gemiddelde pryse hoër blyk te wees in die noorde van die land vergeleke met die gemiddelde pryse wat op veilings in die sentrale dele van die land behaal word. Die teenoorgestelde is weer sigbaar in terme van spesies soos rooibokke en njalas, met gemiddelde pryse wat oor die algemeen hoër is op veilings in die sentrale en selfs oostelike dele van die land. Diere van uitsonderlike gehalte behaal steeds bogemiddelde pryse, bv ’n drie jaar oue rooihartbeesbul, ’n Duke-seun (rooihartbeesbul met 30″-horings), wat in Augustus 2019 vir R80 000 verkoop is. Dieselfde geld vir Damara-springbokke, met diere wat in Augustus 2019 pryse tot so hoog as R140 000 stuk behaal het.

Tabel 1 bied ’n oorsig van die gemiddelde pryse vir geselekteerde vlaktewildspesies. Met die uitsondering van een of twee spesies, is gemiddelde pryse feitlik onveranderd vergeleke met die gemiddelde pryse van voorafgaande maande en selfs van dieselfde tyd verlede jaar. Goeie kwaliteit manlike diere en veral die gewilde jagspesies soos koedoes en blouwildebeeste behaal steeds relatief hoë pryse vergeleke met die gemiddelde pryse van die vroulike diere van dié spesies.

Tabel 2 bied ’n oorsig van die pryse van sekere hoërwaarde-wildspesies. Die pryse in die onderstaande tabel is effe misleidend, siende dat die pryse van diere van soortgelyke kwaliteit nie wesenlik verander het vergeleke met die gemiddelde pryse van die voorafgaande maande nie. Die oplewing in die gemiddelde prys van byvoorbeeld siektevrye buffels, bastergemsbokke en swartwitpensbulle is hoofsaaklik die gevolg van die hoeveelheid en gehalte van diere wat verhandel het, met veral aanbiedinge op die Thaba Tholo-, Wintershoek- en Summit-wildveilings wat ’n beduidende impak op die gemiddelde pryse van hierdie spesies gehad het. Kommersiële diere se pryse, ongeag die spesie, is steeds onder druk. Laasgenoemde is hoofsaaklik as gevolg van ’n gebrek aan koopkrag en ’n toename in aanbod.

Gedurende Augustus is 158 swart rooibokke en 61 goue wildebeeste suksesvol verhandel – ’n merkbare toename vergeleke met die aanbod van ’n jaar gelede. Tabel 2 bied ’n oorsig van die gemiddelde pryse. Soos verwag kan word, het die beperkte koopkrag en toename in aanbod tot gevolg dat pryse van veral vroulike diere laer is vergeleke met die gemiddelde prys van dieselfde tyd verlede jaar. Die ietwat hoër pryse, wanneer dit met die voorafgaande maand vergelyk word, kan weer eens toegeskryf word aan die hoeveelheid gehaltediere wat aangebied is.

Die uitskieters van die maand was ongetwyfeld renosterbulle wat uitsonderlike pryse behaal het vergeleke met die pryse van die voorafgaande maande. ’n Aantal renosterbulle is in Augustus 2019 teen ’n gemiddelde prys van R284 166 verhandel. Dit is onwaarskynlik dat dit ’n aanduiding is van ’n algemene oplewing in die vraag na en gevolglik die pryse van renosters. Verskeie van hierdie diere beskik waarskynlik oor bepaalde eienskappe wat hulle aantreklik vir die jagmark maak. Die wettige handel in renosterhoring bly steeds ’n kontroversiële onderwerp wat, tesame met die strooprisiko, ’n demper op die vraag na hierdie diere plaas.

Vir verdere inligting kontak
dr Flippie Cloete:
Sel: 083 272 0871
E-pos: fc@terratek.co.za

Back to articles